Zawory zwrotne są niezbędnymi elementami w centralnym ogrzewaniu i instalacjach wodociągowych. Odpowiedni dobór i instalacja zaworów jest kluczowa we właściwym działaniu. Zły montaż tych elementów może powodować stuki albo nieprawidłowe przepływy.

Czym jest zawór zwrotny?

Zawór zwrotny służy do przepływu płynu tylko w jednym kierunku. Idealny zawór zwrotny powinien zamykać się i otwierać w zależności od znaku różnicy ciśnień występujących po obu stronach zaworu. W praktyce, zawory otwierają się, gdy zostanie przekroczona progowa różnica ciśnień czyli ciśnienie otwarcia. Wśród zaworów zwrotnych wyróżnia się: kulowe, grzybkowe, płytkowe i membranowe – w zależności od sposobu zamknięcia. Dzieli się je także na zawory z obciążeniem i bez obciążenia. Zawór zwrotny klapowy jest bardzo podobny do zaworu grzybkowego, tylko zamiast grzybka, posiada klapę, która opada i podnosi się pod wpływem zmiany ciśnienia. Istnieją również zawory zwrotne różnicowe, które zapobiegają grawitacyjnej cyrkulacji zwrotnej.

Montaż zaworu zwrotnego

Zawory zwrotne w instalacjach mają zapobiegać nieprawidłowym przepływom np. krótkiemu spięciu między zasilaniem i powrotem w przyłączu do sieci cieplnej. Przykładowo, zawory zwrotne różnicowe montowane są za pompą obiegową w instalacjach grzewczych i solarnych. Bez zaworu zwrotnego, zatrzymanie pompy obiegowej prowadziłoby do pojawienia się wstecznej cyrkulacji. Przy doborze zaworu ważne jest sprawdzenie średnicy rurociągu, na którym zawór zostanie zamontowany. Złe dopasowanie produktu skutkuje awariami instalacji podczas przepływu. Często montowanymi są: zawór zwrotny klapowy i zawór zwrotny grzybkowy. Przykładowo, zawór zwrotny klapowy przeznaczony jest do pracy w instalacjach hydraulicznych. Montuje się go w rurociągach między owierconymi kołnierzami. Można go instalować w rurociągach poziomych lub pionowych.

Budowa zaworów zwrotnych

Zawór zwrotny klapowy, grzybkowy, kulowy czy sprężynowy posiada charakterystyczne dla siebie cechy. Projektując instalację z zaworami zwrotnymi należy sprawdzić czy miejsce montażu zaworu jest prawidłowe. Charakterystyka i budowa konkretnego zaworu musi być przystosowana do ciśnienia i strumienia występującego w rurociągu.