Teren budowy i prowadzenia prac to miejsce, z którym związanych jest wiele zagrożeń. Każdego dnia zdrowie pracowników budowlanych narażone jest na niebezpieczeństwo. Na szczęście dzięki odpowiednim procedurom i środkom zapobiegawczym wypadki można ograniczyć do minimum lub całkowicie je zniwelować.
Jakie zagrożenia występują na terenie budowy?
Lista jest bardzo długa. Od tych mało poważnych jak potknięcia i upadki na tym samym poziomie (statystycznie są to najczęstsze wypadki przy pracy na budowie), poprzez nieprawidłowe użycie narzędzi aż do przysypania przez ziemię i materiały, przygniecenia oraz wypadki ze skutkiem śmiertelnym. Do tego dochodzi też zagrożenie wynikające z pracy ze szkodliwymi czynnikami jak na przykład hałas, niskie i wysokie temperatury, środki chemiczne, drgania, pyły albo dym. Według pracodawców do zdecydowanej większości niebezpiecznych sytuacji dochodzi z winy pracownika – jego nieostrożności lub też niestosowania się do obowiązujących na budowie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jak chronić pracowników przed urazami i wypadkami?
Przede wszytkim należy przeszkolić ich z zakresu bhp oraz pracy z urządzeniami. Aby do wypadków nie dochodziło z powodu złej eksploatacji maszyn, każde stanowisko powinno być wyposażone w odpowiednie instrukcje bhp, które znajdą się w pobliżu urządzenia lub w miejscu łatwo dostępnym dla każdego pracownika. Instrukcje zawierają wytyczne dotyczące tego, jak przygotować się do pracy oraz jak powinna ona przebiegać. Do tego opisują też, jak postąpić w sytuacjach awaryjnych. Dzięki nim operator maszyny w każdym momencie może zweryfikować, czy poprawnie wykonuje swoje obowiązki oraz będzie wiedział, jak zachować się w przypadku awarii.
W firmie budowlanej za bezpieczeństwo odpowiada pracodawca. Musi on zatrudniać wykwalifikowanych pracowników lub zapewniać im kompleksowe szkolenia, a także zapewnić im dobre warunki pracy. Oznacza to między innymi korzystanie z odpowiednich i sprawnych maszyn, zabezpieczeń do prac na wysokościach, drabin i rusztowań, a także środków ochrony zbiorowej (na przykład barierki albo osłony) i indywidualnej. Pracownik budowlany powinien posiadać przynajmniej kamizelkę odblaskową, która zapewni mu widoczność oraz kask, który ochroni głowę przed urazami spowodowanymi przez spadające przedmioty.
Po placu budowy pracownicy powinni poruszać się tylko i wyłącznie wyznaczonymi do tego ciągami komunikacyjnymi, na których nie występują zagrożenia w postaci ruchu pojazdów, pracy sprzętu ciężkiego czy składowania materiałów niebezpiecznych.
Szczegółowe informacje dotyczące zasad bezpieczeństwa i higieny pracy znajdują się w kodeksie pracy oraz w dwóch rozporządzeniach Ministra Infrastruktury: w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w czasie wykonywania robót budowlanych oraz w sprawie dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
Kto jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo na budowie?
Należy pamiętać, że przygotowanie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia należy do obowiązków inwestora oraz kierownika budowy i musi zostać opracowany jeszcze przed rozpoczęciem prac budowlanych. Inne ważne obowiązki kierownika w zakresie bezpieczeństwa to nadzorowanie robót, upewnienie się, że zasady bhp są przestrzegane oraz modyfikować plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w razie potrzeby i postępowania prac.
Dbanie o bezpieczeństwo zaczyna się jeszcze przed rozpoczęciem właściwych prac. Trzeba bowiem wyznaczyć teren inwestycji, wyznaczyć strefy szczególnie niebezpieczne oraz ogrodzić teren budowy w taki sposób, aby nie dostały się na niego osoby postronne i nieupoważnione.
